एक हथिनीक प्रेम बनल सैकड़ों हाथीक सहारा, 112 एकड़ जमीन सँ शुरू भेल ‘हाथीक वृद्धाश्रम’ आब 3,060 एकड़ मे पसरल

नई दिल्ली। आमतौर पर वृद्धाश्रमक चर्चा होइतहि मनुष्यक बुजुर्ग जीवनक तस्वीर सामने अबैत अछि, मुदा अमेरिका मे हाथी सभक लेल सेहो एकटा एहन आश्रयस्थल अछि, जतय बूढ़ आ सेवानिवृत्त हाथी अपन जीवनक शेष समय सुकून, सुरक्षा आ स्वतंत्रताक संग बितबैत छथि। खास बात ई जे एहि अनूठा पहलुक शुरुआत एकटा महिलाक अपन हथिनीक प्रति प्रेम आ समर्पणसँ भेल छल।
अमेरिकाक टेनेसी राज्यक होहेनवाल्ड (Hohenwald) मे स्थित ‘द एलिफेंट सैंक्चुअरी’ आइ 3,060 एकड़ क्षेत्रमे पसरल अछि। मुदा एहि विशाल आश्रयस्थलक कहानी 1994 मे मात्र 112 एकड़ जमीनक खरीदसँ शुरू भेल छल। हाथीक देखभाल करयवाली कैरोल बकले (Carol Buckley) अपन प्रिय हथिनी तारा (Tarra) लेल एहन ठाम बनयबाक सपना देखलनि, जतय ओ प्रदर्शन आ मनोरंजनक दुनिया सँ दूर अपन जीवन शांतिसँ बिता सकय।
सर्कस आ प्रदर्शनक दुनिया सँ अलग एकटा नव जीवन
कैरोल बकलेक तारा सँ पहिल भेंट 1974 मे भेल छल। ओहि समय तारा कैलिफोर्नियाक एकटा टायर डीलरशिप मे आकर्षणक केंद्र छल। कैरोल ओकर देखभाल करय लगलीह। दुनू एक संग सर्कस, चिड़ियाघर, मनोरंजन पार्क आ टेलीविजन कार्यक्रम धरि पहुँचल। तारा अपन प्रदर्शनक कारणेँ सेहो चर्चित रहल।
मुदा समयक संग तारा बूढ़ होइत गेल आ कैरोलकेँ एहसास भेलनि जे मनोरंजन आ प्रदर्शनक जीवनक बाद एहि विशाल जीव लेल कोनो एहन ठाम होयबाक चाही, जतय ओकरा अपन प्राकृतिक व्यवहारक संग रहबाक अवसर भेटय। एही सोच हुनका एकटा नव विकल्प खोजबाक लेल प्रेरित केलक।
112 एकड़ जमीनसँ 3,060 एकड़ धरि पहुंचल सफर
1994 मे कैरोल टेनेसीक होहेनवाल्ड मे 112 एकड़ जमीन खरीदलनि। एहि सपना के साकार करबाक लेल एकटा गैर-लाभकारी संस्था सेहो स्थापित कयलनि। 3 मार्च 1995 केँ ‘द एलिफेंट सैंक्चुअरी’ अपन यात्रा शुरू केलक आ तारा एहि आश्रयस्थलक पहिल निवासी बनल।
धीरे-धीरे एहि पहलुक विस्तार होइत गेल। आइ ई आश्रयस्थल 3,060 एकड़मे पसरि चुकल अछि। एतय एशियाई आ अफ्रीकी दुनू प्रजातिक हाथी सभक लेल अलग-अलग संरक्षित प्राकृतिक आवास उपलब्ध अछि। जंगल, हरियर मैदान, पोखरि आ सुरक्षित आश्रयस्थल सभक बीच हाथी अपन सुविधाक अनुसार रहि सकैत छथि।
मनोरंजन नहि, जीवनभरि देखभाल अछि उद्देश्य
एहि आश्रयस्थलक उद्देश्य हाथी सभकेँ प्रदर्शनक वस्तु बनायब नहि, बल्कि हुनका सभकेँ जीवनभरि सुरक्षित वातावरण, उचित चिकित्सा आ अपन झुंडक संग रहबाक अवसर देब अछि। एतय प्रत्येक हाथीक स्वास्थ्य आ जरूरतक अनुसार देखभाल कयल जाइत अछि। पशु चिकित्सकक सुविधा, गर्म आश्रय-भवन आ प्राकृतिक वातावरण एहि व्यवस्थाक हिस्सा अछि।
एहि ठाम हाथी सभक रहबाक क्षेत्र आम लोकक लेल खुलल नहि रहैत अछि, जाहिसँ हुनकर दिनचर्या आ निजता प्रभावित नहि हो। हालांकि, लाइव कैमरा (EleCams) के माध्यमसँ लोक घर बैसलहुँ हाथी सभकेँ देख सकैत छथि।
तारा आब एतय नहि, मुदा ओकर नामसँ शुरू भेल सपना जीवित अछि
एहि कहानीक एकटा भावुक पक्ष ईहो अछि जे एहि आश्रयस्थलक पहिल निवासी तारा आब एतय नहि रहैत अछि। वर्ष 2021 मे तारा टेनेसीक एहि आश्रयस्थल छोड़ि जॉर्जिया चलि गेल, जतय ओ कैरोल बकलेक देखरेखमे रहय लागल। मुदा तारा लेल शुरू भेल ई प्रयास एतहि समाप्त नहि भेल। संस्था अपन कार्य जारी रखलक आ अनेक हाथी सभकेँ नव जीवन देबाक माध्यम बनल।
आइ ‘द एलिफेंट सैंक्चुअरी’ अपन तीन दशकसँ बेसीक यात्रामे कुल 36 हाथीक देखभाल कय चुकल अछि। वर्तमानमे एतय 12 हाथी रहैत छथि। 112 एकड़ जमीनसँ शुरू भेल ई सफर आब 3,060 एकड़क विशाल प्राकृतिक आश्रयस्थल बनि गेल अछि।
ई कहानी केवल एकटा महिलाक अपन हथिनीक प्रति प्रेमक नहि, बल्कि एहि बातक उदाहरण सेहो अछि जे जँ मनुष्य पशु-पक्षीक जीवन आ सम्मानक प्रति संवेदनशील हो, तँ एकटा छोट प्रयास सेहो कतेको जीवन लेल नव आशा बनि सकैत अछि।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *