अमेरिका-ईरान वार्ताक बीच बढ़ल तनाव, ट्रंपक चेतावनी पर तेहरानक कड़ा जवाब

दावोस/तेहरान। पश्चिम एशिया मे शांति स्थापना लेल चलि रहल कोशिशक बीच अमेरिका आ ईरानक बीच फेर एकबेर तनाव बढ़ैत देखल जा रहल अछि। स्विट्जरलैंडक दावोस मे दुनू देशक प्रतिनिधिमंडलक बीच जारी वार्ताक दौरान अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रंपक एक बयान माहौल केँ आर बेसी संवेदनशील बना देने अछि।

सूत्रक अनुसार, अमेरिका आ ईरानक प्रतिनिधि परमाणु कार्यक्रम, क्षेत्रीय सुरक्षा आ पश्चिम एशिया मे बढ़ैत तनाव केँ कम करबाक मुद्दा पर आमने-सामने बैसल छथि। एहि वार्ता मे पाकिस्तान आ क़तर मध्यस्थक भूमिका निभा रहल छथि। मुदा कूटनीतिक बातचीतक संग-संग दुनू देशक बीच बयानबाजी सेहो तेज भऽ गेल अछि।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रंप अपन सोशल मीडिया प्लेटफॉर्म ‘ट्रुथ सोशल’ पर ईरान केँ कड़ा चेतावनी दैत कहलनि जे जँ तेहरान लेबनान मे हिजबुल्लाक गतिविधि पर नियंत्रण करबाक लेल कदम नहि उठाओत, तऽ अमेरिका आर बेसी कठोर कार्रवाई कऽ सकैत अछि। ट्रंप अपन संदेश मे कहलनि जे ईरान केँ अपन सहयोगी समूह सभ केँ क्षेत्र मे अस्थिरता फैलाबय सँ रोकबाक चाही, नहि तऽ ओकर गंभीर परिणाम भोगय पड़ि सकैत अछि।

ट्रंपक एहि चेतावनी पर ईरान सेहो तीख प्रतिक्रिया देने अछि। ईरानक वरिष्ठ नेता आ मुख्य वार्ताकार मोहम्मद बाघेर ग़ालिबफ़ स्पष्ट रूप सँ कहलनि जे हुनकर देश अमेरिकी धमकी सँ डरए बला नहि अछि। हुनकर कहब छल जे जँ अमेरिकी दबाव आ धमकी प्रभावी होइत, तऽ आइ वाशिंगटन केँ एहन परिस्थिति नहि देखय पड़ित। ग़ालिबफ़ कहलनि जे ईरान अपन सुरक्षा आ संप्रभुतासँ जुड़ल मुद्दा पर कोनो दबावक आगाँ नहि झुकत।

हुनका अनुसार, ईरानक सशस्त्र सेना कोनो संभावित चुनौतीक जवाब देबाक लेल पूर्ण रूप सँ तैयार अछि। हुनकर ई बयान ओहि समय आयल अछि, जखन हालहि मे घोषित संघर्षविरामक बाद दुनू देशक बीच प्रतिनिधिमंडल स्तर पर पहिल बेर वार्ता भऽ रहल अछि।

हुर्मज जलडमरूमध्य केँ लऽ बढ़ल चिंता

वार्ताक बीच हुर्मज जलडमरूमध्यक मुद्दा सेहो चर्चा मे आबि गेल अछि। इजराइल आ लेबनानक बीच बढ़ैत तनावक हवाला दैत ईरानक तरफ सँ हुर्मज जलडमरूमध्य केँ लऽ कड़ा संकेत देल गेल अछि। हालांकि अमेरिकी अधिकारी सभक कहब अछि जे ई महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग पूर्ण रूप सँ खुलल अछि आ अंतरराष्ट्रीय जहाज सभक आवाजाही सामान्य रूप सँ जारी अछि।

हुर्मज जलडमरूमध्य सँ जुड़ल खबरिक असर वैश्विक ऊर्जा बाजार पर सेहो देखल गेल अछि। अंतरराष्ट्रीय बाजार मे कच्चा तेलक दाम मे तेजी दर्ज कएल गेल, जाहिसँ निवेशक आ तेल आयात करय बला देश सभक चिंता बढ़ि गेल अछि।

कूटनीतिक मंच पर देखायल दूरी

दावोस मे भेल एहि उच्चस्तरीय बैठकक शुरुआत सेहो तनावपूर्ण संकेतक संग भेल। सूत्रक मुताबिक, ईरानी प्रतिनिधिमंडल अमेरिकी प्रतिनिधि सभक संग सार्वजनिक रूप सँ हाथ मिलाबय आ संयुक्त तस्वीर खिंचाबय सँ इनकार कऽ देलक। विश्लेषक सभ एकरा अमेरिका प्रति तेहरानक सख्त रुखक संकेत मानि रहल छथि।

एतबे नहि, जखन अमेरिकी उपराष्ट्रपति जे.डी. वेंस पाकिस्तान आ क़तरक नेता सभक संग मीडिया केँ संबोधित कऽ रहल छलाह, तखन ईरानी प्रतिनिधि सभ ओहि मंच सँ दूरी बनाए रखने छलाह। विशेषज्ञ सभक मानब अछि जे ईरान वैश्विक मीडिया समक्ष अमेरिका केँ एकतरफा संदेश देबाक अवसर नहि देबय चाहैत अछि।

मुदा तनावपूर्ण माहौल बीच किछु सकारात्मक संकेत सेहो देखबाक लेल भेटल। ईरानी विदेश मंत्री अब्बास अरागची आ पाकिस्तानक प्रधानमंत्री शहबाज शरीफक बीच भेल गर्मजोशीपूर्ण मुलाकात सँ ई संदेश गेल जे तेहरान क्षेत्रीय संवाद आ कूटनीतिक संपर्क बनाए रखबाक पक्षधर अछि।

वार्ताक परिणाम पर दुनियाक नजर

अमेरिका आ ईरानक बीच जारी ई बातचीत एहन समय मे भऽ रहल अछि जखन पूरा पश्चिम एशिया विभिन्न मोर्चा पर अस्थिरता सँ जूझि रहल अछि। एक दिस दुनू देश बातचीतक माध्यम सँ तनाव कम करबाक प्रयास कऽ रहल छथि, दोसर दिस तीख बयान आ जवाबी चेतावनी क्षेत्र मे नव संकट आशंकाक जन्म दऽ रहल अछि।

एखन पूरा दुनियाक नजर एहि बात पर टिकल अछि जे दावोस मे जारी ई वार्ता कोनो ठोस समझौता धरि पहुँचैत अछि कि नहि, अथवा बढ़ैत बयानबाजी पश्चिम एशिया केँ फेर सँ एकटा पैघ टकरावक दिशा मे धकेलि दैत अछि।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *